Na Krecie, największej wyspie greckiej, ok. 2000 roku p.n.e. wyrasta pierwsza wysoko rozwinięta cywilizacja Europy — kultura minojska, nazwana na cześć legendarnego króla Minosa przez brytyjskiego archeologa Arthura Evansa, który odkopał pałac w Knossos na początku XX wieku.
Pałace bez fortyfikacji
Największe zaskoczenie minojskiej Krety to brak murów obronnych wokół głównych ośrodków — Knossos, Fajstos czy Malii. Sugeruje to, że Minojczycy czuli się bezpieczni dzięki potędze morskiej, a nie fortyfikacjom lądowym: dysponowali silną flotą handlową i prawdopodobnie wojenną, kontrolując szlaki na Morzu Egejskim.
Pismo, freski i wybuch wulkanu
Minojczycy stworzyli własne pismo — Linear A, którego wciąż nie udało się w pełni odczytać, ponieważ nie znamy języka, w jakim zapisywano teksty. Ich pałace zdobiły żywe, kolorowe freski przedstawiające skoki przez byki, delfiny i sceny natury, zupełnie inne w tonie niż monumentalna sztuka Egiptu czy Mezopotamii tego okresu.
Ok. 1600 p.n.e. potężna erupcja wulkanu na wyspie Thera (dzisiejsze Santoryn) zasypała popiołem znaczną część regionu — część badaczy wiąże to wydarzenie z osłabieniem cywilizacji minojskiej, choć ostateczny upadek Knossos nastąpił dopiero ok. 1450–1375 p.n.e., prawdopodobnie za sprawą najeźdźców z kontynentalnej Grecji — Mykeńczyków, których poznamy w kolejnym rozdziale.